ANTALYA, 12 Kasım (Xinhua) -- Antalya'da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı, küresel iklim diplomasisinde yeni bir işbirliği modelinin lansmanına sahne oldu.Türkiye, Çin ve Etiyopya'nın başlattığı ortak karbon kredilendirme girişimi çarşamba günü konferanstaki Çin pavyonunda uluslararası kuruluşların da katıldığı lansman etkinliğiyle duyuruldu.
Girişim, karbon piyasalarında şeffaflığın, bilgi ve teknoloji aktarımının artırılmasının yanı sıra küresel iklim eylemine katkı sunmayı ve özellikle gelişmekte olan ekonomiler için güçlü bir zemin oluşturmayı hedefliyor.Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı ve İklim Değişikliği Başmüzakerecisi Fatma Varank, Xinhua'ya yaptığı özel açıklamada, üç ülkenin öncülüğünde şekillenen bu çok taraflı ortaklığın ve gelişmekte olan ülkeler arası işbirliğinin kritik önemini vurguladı.Sanayide emisyon azaltımını hayata geçirmenin ve bu süreçleri organize etmenin gelişmekte olan ülkeler için teknik, idari kapasite ve finansman bakımından ciddi zorluklar barındırdığını belirten Varank, tam da bu nedenle benzer ekonomik şartlardaki ülkeler arasında kurulan ortaklıkların son derece değerli olduğunu ifade etti.Varank, "Gerçek anlamda engellerle karşı karşıya kalan gelişen ülkeler arasında doğrudan işbirlikleri kurulduğunda bu durum son derece kıymetli hale geliyor.
Tecrübe paylaşımının önemi ortaya çıkıyor. Gelişmiş olan ülkelerin bu piyasaları kurması çok zor değil. Gelişmekte olan ülkelerinse bu piyasayı kurması ve işletmesi çok da kolay değil" dedi.Türkiye'nin ulusal düzeyde attığı adımlara ve yasal hazırlık süreçlerine de dikkat çeken Varank şöyle devam etti: "Türkiye, karbon piyasalarına ilişkin kanununu 2025 yılında hayata geçirdi, bu yıl da ilgili yasal düzenleme ve yönetmelikleri çıkardı.
Şu anda pilot uygulamanın sonuna yaklaştık ve Türkiye'de karbon piyasalarını kurmuş bulunuyoruz. Tabii ki tecrübeli olan ülkelerin bilgi aktarması, tüm paydaşlarla bu bilgiyi paylaşması çok kıymetli. Karbon piyasalarının nasıl işletileceği, buradaki karbonun nasıl alınıp satılabileceği ve ülkelerin Ulusal Katkı Beyanları'nda bunun nasıl karşılık bulacağı, Azerbaycan'da düzenlenen COP 29'da alınan 6.
Madde altındaki kararla aslında ortaya konulmuştu. Ülkelerin bununla ilgili yasal düzenlemeleri ve hazırlıkları bu süreçten sonra daha da hızlanarak devam etti."Türkiye ile Çin arasındaki yeşil kalkınma ve iklim diplomasisi işbirliğinin her geçen gün derinleştiğine işaret eden Varank, iki ülkenin karşılıklı tecrübe paylaşımı ve ortak projelerle küresel iklim eylemine örnek teşkil ettiğini belirtti.
Varank başlatılan üçlü girişimin, iki ülkenin ortak vizyonunu somut bir zemine taşıdığını vurguladı.Varank, "Bu süreçte aslında biz Çin Halk Cumhuriyeti ile çok yakın bir işbirliğini uzun zamandır devam ettiriyoruz. Dediğim gibi, onların bu piyasalarda aktif olarak yürüttükleri ve ortaya koydukları çalışmalar, Türkiye'nin de işbirliği yoluyla bu deneyimden faydalanmasına olanak sağlıyor.
Emisyonların azaltılması için karbon piyasaları önemli bir araç olacak. Önümüzdeki dönemde bu da çok kıymetli" diye konuştu.Etkinlikte konuşan Çin Ekoloji ve Çevre Bakan Yardımcısı Li Gao ise adalet, kapsayıcılık ve gönüllülük ilkeleri üzerine kurulan bu girişimin, uluslararası karbon piyasalarının yüksek kaliteli gelişimini ve uzun vadeli istikrarını hedefleyen, tamamen açık küresel bir hamle olduğunun altını çizdi.
Li, "Tüm hükümetler, uluslararası kuruluşlar ve ilgili kurumları, iklim eylemi adına yeni bir küresel kamu malı niteliği taşıyan bu sürece katılmaya davet ediyoruz" ifadelerini kullandı.Etiyopya'nın COP32 Dönem Başkanlığı Baş Stratejisti Selam Kidane Abebe ise yaptığı konuşmada, etkinliğe ev sahipliği yapması ve öncülük etmesi dolayısıyla Çin hükümetine teşekkür etti.
Etiyopya'nın bu girişimin ortak sponsoru olmaktan ve bunu hayata geçirmekten büyük memnuniyet duyduğunu belirten Abebe, söz konusu hamlenin, iklim çözümlerine yönelik uluslararası işbirliğini güçlendirmek adına kritik bir platform teşkil ettiğini vurguladı.Xinhua'ya değerlendirmelerde bulunan Brezilya Maliye Bakanlığı Olağanüstü Karbon Piyasaları Sekreteri Cristina Reis de küresel sıcaklık artışının tehlikeli seviyelerin altında tutulmasında, etkili karbon fiyatlandırma mekanizmalarının hayati önem taşıdığını belirtti.
Girişimi memnuniyetle karşıladıklarını ifade eden Reis, gönüllü ve zorunlu (uyum) karbon piyasaları arasında köprüler kurulmasının, şirketlerin emisyon azaltımını teşvik etme ve iklim eyleminde sinerji yaratma açısından vazgeçilmez olduğunun altını çizdi.
